5 Kasım 2018 Pazartesi

Türkiye’de Enflasyon

Ülkemiz için enflasyon problemi farklı bir görünüm arz etmeye başladı. Uzun yıllar %5 olarak belirlenen yıl sonu hedefine hiç ulaşamamıştık. Ancak artık enflasyon farklı bir patikaya oturdu. Geçtiğimiz yıllarda enflasyon oranı için çift hane ifadesi ürkütücü gelirdi. Şimdi ise çok daha yüksekleri konuşuyoruz. 2018 Ekim ayı enflasyonu %25’in üzerinde geldi. Aşağıdaki grafikte ilgili yılların Ekim aylarının etiketi bulunuyor. Geçtiğimiz yıl bu oran %11,9’du. Enflasyon oranımız gelişmiş ülke enflasyon oranlarından kat be kat yüksek olduğu gibi kendi grubumuzda yer alan ülkelerin enflasyon oranlarından da oldukça yüksek. Bu enflasyon oranı ile dünya üzerinde enflasyon oranı hesaplanan bütün ülkeler içerisinde ilk ona giriyoruz…


Enflasyon oranının yüksek olmasının yanında son aylarda en kötünün bir türlü geride kalmaması da belirsizliği artırıyor. Her seferinde bazı ekonomistler en kötünün geride kaldığını belirtiyor ancak şimdiye kadar buna şahit olamadık. Önceki yazımda belirttiğim üzere, bu durum bankacılık sektörüne de olumsuz etkide bulunuyor, örneğin mevduatın vadesini kısaltıyor. Böylece bankaların vade uyumsuzluğu problemini olumsuz etkiliyor.

Enflasyon neden bu noktalara geldi. Birçok ekonomistin de belirttiği üzere son yıllarda para ve maliye politikasının uyumlu olmaması bu durumun en büyük nedeni. Önümüzde yine bir seçimin olması bu konuda yatırımcıların tereddütlerini artırıyor. Böylece piyasalarda yüksek sesle en kötünün geride kaldığı ifade edilemiyor. En kötünün geride kaldığı genel kabul görmeyince de fiyatlama davranışları ve faiz oranları bu durumdan daha da olumsuz etkilenebiliyor. 

Mal ve hizmet fiyatlarındaki sürekli artış olarak tanımlanan enflasyon satın alma gücünü azaltıyor, toplumda gelir dağılımı adaletini olumsuz etkiliyor. Örneğin yılsonunda enflasyonunun bu ayki gibi %25 seviyelerinde (bunun için kasım ve aralık aylarında sırasıyla %1,49 ve %0,69 çıkması gerekiyor.) çıktığını düşünelim. Şayet 2018 yılbaşında maaşınıza %25 zam almadıysanız veya geliriniz %25 oranında artmadıysa satın alma gücünüz azalmış yani fakirleşmişsiniz demektir.

Grafikte yer alan tüm oranları görmek isteyenler, TUİK’den sağlanan tabloyu aşağıda bulabilirler.


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder